Inleiding

Inleiding Didactiek

Inleiding

Dit hoofdstuk gaat over de kerntaak van een rijinstructeur: cursisten zodanig opleiden dat zij zelfstandig, sociaal, veilig en besluitvaardig rijgedrag vertonen. De Wet Rijonderricht Motorrijtuigen (WRM) schrijft hiervoor vakken als instructiebekwaamheid en mensenkennis voor. Een instructeur moet zijn opleiding verzorgen volgens een opleidingsplan.

De Drie Trajecten van Opleiden

Het opleiden van een cursist verloopt in drie trajecten:

1. Scholingstraject (Theorie) – De cursist leert de theorie, bijvoorbeeld de volgorde van het wisselen van een wiel.
2. Trainingstraject (Vaardigheden) – De cursist oefent de handelingen in de praktijk.
3. Vormingstraject (Houding/Attitude) – De cursist ontwikkelt een verantwoordelijke houding t.o.v. verkeerssituaties.

Schematisch overzicht van opleiden: (Beginsituatie) → Scholing → Training → Vorming → (Doel: zelfstandige rijvaardigheid)

Instructie Geven

Instructie geven is een didactisch proces met drie fasen:

1. Lesvoorbereiding – Plannen van de les op basis van een leerplan.
2. Lesuitvoering – De daadwerkelijke interactie tussen instructeur en leerling.
3. Lesevaluatie – Reflectie op de leerresultaten en verbeterpunten voor volgende lessen.

Leerplan, Leergang en Lesplan

• Leerplan: Globale beschrijving van de cursus (doel, inhoud, evaluatiemethoden, lesmaterialen).
• Leergang: Logische opbouw van lesstof per vak, met een toenemende moeilijkheidsgraad.
• Lesplan: Gedetailleerd schema per les met de indeling: inleiding, kern en afsluiting.

Coachingsvaardigheden tijdens de Rijles

Een instructeur gebruikt verschillende methodes om een leerling effectief te begeleiden:

• Fouten opmerken en uitleggen waarom correctie nodig is.
• Hardop verwoorden van handelingen door de leerling om bewustzijn te vergroten.
• Hints en corrigerende aanwijzingen geven.
• Feedbackmomenten goed timen (direct na een actie, niet te laat).
• Sturing naar zelfstandigheid, afhankelijk van de vorderingen van de leerling.
• Positieve beleving stimuleren door humor en complimenten.

Verkeersveiligheid en Situatiebewustzijn

Bij het kiezen van routes en oefenlocaties moet de instructeur rekening houden met het niveau van de leerling en de verkeersdrukte. Een juiste routekeuze verhoogt of verlaagt de moeilijkheidsgraad van een rijles.

Model Didactische Analyse (DA)

Het DA-model helpt een instructeur een gestructureerd lesplan te maken:

1. Leerdoelen vaststellen.
2. Beginsituatie van de leerling bepalen.
3. Onderwijsleersituatie opzetten (leerstof, werkvormen, hulpmiddelen).
4. Evaluatie van leerproces en leerresultaat.